Doanh nghiệp tự quyết giá xăng dầu là nội dung đáng chú ý nhất tại buổi họp báo quý III/2026 của Bộ Công Thương chiều thứ Tư 07/10/2026. Theo bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu đang được hoàn thiện để trình Chính phủ sẽ trao quyền quyết định giá bán cho doanh nghiệp, nhưng giá phải tính theo công thức do Nhà nước quy định, kèm nghĩa vụ kê khai và giải trình. Với ngành vận tải, nơi nhiên liệu là khoản chi lớn nhất của mỗi chuyến xe, thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp tới cách tính cước. Vận tải Việt Nam Quyết Thắng tổng hợp những điểm chính và việc chủ hàng nên chuẩn bị, cần tư vấn gọi 0911 165 286.
Cơ chế hiện hành và đề xuất mới khác nhau thế nào
Hiện nay giá bán lẻ xăng dầu được liên Bộ Tài chính và Công Thương điều hành vào chiều thứ Năm hằng tuần. Dự thảo mới chuyển sang cơ chế thị trường có giám sát.
| Nội dung | Cơ chế hiện hành | Theo dự thảo Nghị định |
|---|---|---|
| Ai quyết định giá bán | Nhà nước điều hành theo kỳ | Doanh nghiệp tự quyết theo công thức Nhà nước |
| Nhịp điều chỉnh | Chiều thứ Năm hằng tuần | Doanh nghiệp điều chỉnh theo hoạt động kinh doanh |
| Căn cứ tính giá | Giá thế giới bình quân kỳ điều hành | Chi phí kinh doanh thực tế, lô hàng mua bán thực tế |
| Nghĩa vụ của doanh nghiệp | Bán theo giá điều hành | Kê khai công thức, yếu tố hình thành giá, giải trình khi biến động |
| Giám sát | Qua kỳ điều hành | Hệ thống cơ sở dữ liệu giá, cảnh báo biến động bất thường |
Bộ Công Thương cho biết sẽ theo dõi giá qua hệ thống dữ liệu và xử lý các hành vi thỏa thuận hạn chế cạnh tranh. Đây vẫn là dự thảo, nội dung cuối cùng phụ thuộc vào văn bản được Chính phủ ban hành.
Nhiên liệu chiếm phần lớn trong cước vận tải
Với xe tải đường dài, chi phí dầu diesel thường là khoản chi lớn nhất của mỗi chuyến, lớn hơn cả lương tài xế, phí đường bộ hay khấu hao xe. Vì vậy mỗi lần giá dầu biến động, cước vận tải gần như chắc chắn chịu ảnh hưởng.
Khi cơ chế doanh nghiệp tự quyết giá xăng dầu được áp dụng, giá dầu ở các cây xăng có thể không còn giống nhau hoàn toàn như hiện nay. Nhà xe có cơ hội chọn nơi đổ dầu có giá tốt hơn, nhưng cũng khó dự báo chi phí hơn vì không còn một mốc điều chỉnh chung mỗi tuần.
Với chủ hàng, điều đáng quan tâm là cước có được điều chỉnh minh bạch hay không. Một hợp đồng vận chuyển dài hạn không ghi rõ cách xử lý khi giá dầu tăng giảm rất dễ dẫn tới tranh chấp.
Ghi điều khoản giá dầu vào hợp đồng vận chuyển
Dù cơ chế mới khi nào được áp dụng, chủ hàng có hợp đồng vận chuyển dài hạn nên chuẩn bị sẵn điều khoản điều chỉnh cước theo nhiên liệu. Những nội dung nên thỏa thuận:
- Mốc giá dầu tham chiếu tại thời điểm ký hợp đồng.
- Biên độ biến động giá dầu mà cước giữ nguyên, ví dụ tăng hoặc giảm trong một tỷ lệ nhất định.
- Cách tính cước mới khi giá dầu vượt biên độ, áp dụng cho cả chiều tăng và chiều giảm.
- Nguồn số liệu giá dầu dùng để đối chiếu, thống nhất từ đầu.
- Thời điểm áp dụng mức cước mới, tránh áp ngược cho chuyến đã chạy.
Điều khoản hai chiều giúp cả hai bên yên tâm: khi giá dầu giảm, chủ hàng cũng được hưởng phần giảm thay vì chỉ chịu phần tăng.
Chủ hàng nên làm gì trong giai đoạn chuyển đổi
Trong lúc chờ Nghị định chính thức, giá vẫn được điều hành theo kỳ hằng tuần như hiện nay. Đây là thời điểm phù hợp để rà lại cách tính chi phí vận chuyển.
- Rà soát các hợp đồng vận chuyển đang có, xem đã có điều khoản giá nhiên liệu chưa.
- Với hàng đi đều đặn, cân nhắc chốt giá theo quý kèm điều khoản điều chỉnh.
- Gom các lô hàng nhỏ để tận dụng tối đa tải trọng xe, giảm chi phí nhiên liệu trên mỗi tấn hàng.
- Theo dõi thông tin chính thức khi Nghị định được ban hành.
Với hàng lẻ, đi vận chuyển ghép hàng giúp chia sẻ chi phí nhiên liệu của cả chuyến giữa nhiều chủ hàng. Lô lớn đi đều các tuyến liên tỉnh có thể ký vận chuyển nội địa theo hợp đồng dài hạn để giữ giá ổn định hơn. Văn bản chính thức khi ban hành sẽ được đăng trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
Doanh nghiệp tự định giá có làm giá dầu tăng không
Lo ngại lớn nhất khi để doanh nghiệp tự quyết giá xăng dầu là các doanh nghiệp đầu mối lớn có thể chi phối giá. Bộ Công Thương cho biết giá vẫn phải tuân theo công thức Nhà nước quy định, doanh nghiệp phải giải trình khi giá biến động, và cơ quan quản lý có hệ thống cảnh báo bất thường.
Về lý thuyết, khi nhiều doanh nghiệp cạnh tranh, giá có thể phản ánh sát chi phí thực tế hơn. Tác động thực tế với cước vận tải sẽ chỉ rõ khi cơ chế mới vận hành một thời gian, nên chủ hàng chưa cần thay đổi đột ngột kế hoạch vận chuyển.
Câu hỏi thường gặp
Cơ chế giá xăng dầu mới đã được áp dụng chưa?
Chưa. Đây là nội dung của dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu đang được Bộ Công Thương hoàn thiện để trình Chính phủ. Hiện giá vẫn được điều hành chiều thứ Năm hằng tuần.
Doanh nghiệp có được đặt giá tùy ý không?
Không. Theo dự thảo, giá phải tính theo công thức Nhà nước quy định, doanh nghiệp phải kê khai công thức, các yếu tố hình thành giá và giải trình khi giá biến động.
Cước vận tải có tăng ngay khi cơ chế mới áp dụng không?
Không có lý do để tăng ngay. Cước phụ thuộc vào giá dầu thực tế, nên các hợp đồng có điều khoản điều chỉnh theo nhiên liệu sẽ tự phản ánh cả chiều tăng lẫn chiều giảm.
Nhà nước còn công bố giá xăng dầu hằng tuần nữa không?
Theo dự thảo, Nhà nước không còn điều chỉnh giá định kỳ hằng tuần mà chuyển sang giám sát qua hệ thống cơ sở dữ liệu giá và cơ chế cảnh báo biến động bất thường.
Liên hệ Vận tải Việt Nam Quyết Thắng
Vận tải Việt Nam Quyết Thắng báo giá minh bạch, sẵn sàng ghi điều khoản điều chỉnh cước theo nhiên liệu hai chiều trong hợp đồng vận chuyển dài hạn. Gọi 0911 165 286 để được tư vấn khi doanh nghiệp tự quyết giá xăng dầu và cước cần tính lại.
