Vận chuyển gạo xuất khẩu đang bước vào giai đoạn có thêm quy định mới: Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư 65/2026/TT-BCT quy định chi tiết một số điều của Nghị định 365/2026/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu gạo, thông tin được công bố rộng rãi ngày 07/10/2026. Thông tư bổ sung quy định về hợp đồng tập trung, chế độ báo cáo và cơ chế đánh giá mức độ tín nhiệm của thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo. Cùng lúc, số liệu công bố đầu tháng 10 cho thấy xuất khẩu gạo 9 tháng năm 2026 đạt khoảng 6,4 triệu tấn, trị giá 3,11 tỷ USD. Vận tải Việt Nam Quyết Thắng tổng hợp các điểm chính và lưu ý cho khâu chở gạo từ kho ra cảng, cần tư vấn gọi 0911 165 286.
Những điểm chính của Thông tư 65/2026/TT-BCT
Nghị định 365/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, quy định thương nhân thuộc mọi thành phần kinh tế được kinh doanh xuất khẩu gạo khi đáp ứng điều kiện và được Bộ Công Thương cấp giấy chứng nhận. Điều kiện gồm có ít nhất một kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo và một cơ sở xay xát đáp ứng quy định về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.
Thông tư 65/2026/TT-BCT hướng dẫn chi tiết các nội dung sau:
- Hợp đồng tập trung và cách phân bổ chỉ tiêu thực hiện cho thương nhân.
- Chế độ báo cáo định kỳ hằng quý, hằng năm qua hệ thống điện tử của Bộ Công Thương, gồm tình hình hợp đồng, tồn kho và thông tin thị trường.
- Cơ chế đánh giá mức độ tín nhiệm của thương nhân, áp dụng từ ngày 01/01/2028.
- Trước mốc này, chỉ tiêu hợp đồng tập trung được phân bổ bằng nhau cho các thương nhân đăng ký và đáp ứng điều kiện.
Khi cơ chế tín nhiệm được áp dụng, thương nhân sẽ được chấm theo kết quả xuất khẩu và phát triển thị trường, mức độ tuân thủ chế độ báo cáo, cùng tỷ lệ dự trữ lưu thông so với lượng xuất khẩu. Thương nhân ở nhóm tín nhiệm cao hơn sẽ được phân bổ chỉ tiêu lớn hơn. Toàn văn văn bản có thể tra cứu trên Hệ thống văn bản Chính phủ.
Xuất khẩu gạo 9 tháng năm 2026
| Chỉ tiêu | Số liệu | So với cùng kỳ |
|---|---|---|
| Khối lượng | Khoảng 6,4 triệu tấn | Giảm 6,1% |
| Trị giá | Khoảng 3,11 tỷ USD | Giảm 10,9% |
| Giá bình quân | Khoảng 484,8 USD/tấn | Giảm 5,1% |
| Thị trường lớn nhất | Philippines, chiếm 40,9% | |
| Thị trường thứ hai, thứ ba | Trung Quốc 17,4%, Ghana 12,7% | |
| Dự báo cả năm 2026 | Gần 7,74 triệu tấn, khoảng 3,94 tỷ USD |
Lượng và giá trị cùng giảm, nhưng khối lượng gạo đi ra cảng mỗi tháng vẫn rất lớn. Đáng chú ý, xuất khẩu gạo sang Iraq tăng đột biến trong 9 tháng, mở thêm một thị trường cho các doanh nghiệp đồng bằng sông Cửu Long.
Kho bãi và báo cáo tồn kho liên quan gì tới vận chuyển
Việc thương nhân phải báo cáo tồn kho định kỳ và duy trì dự trữ lưu thông khiến khâu vận chuyển giữa kho, nhà máy xay xát và cảng cần được ghi chép rõ ràng hơn. Mỗi chuyến xe chở gạo nên có phiếu xuất kho, biên bản giao nhận ghi đúng số bao, khối lượng và chủng loại.
Chứng từ khớp với số liệu tồn kho giúp doanh nghiệp báo cáo chính xác, tránh bị trừ điểm khi cơ chế tín nhiệm được áp dụng. Đây là lý do nên chọn đơn vị vận chuyển có hợp đồng và biên bản giao nhận đầy đủ thay vì thuê xe lẻ không chứng từ.
Lưu ý khi chở gạo từ kho ra cảng
Gạo là hàng nhạy cảm với độ ẩm, côn trùng và mùi lạ. Trong mùa mưa cuối năm, khâu vận chuyển bằng xe tải cần làm kỹ các bước:
- Vệ sinh thùng xe sạch, khô, không còn mùi hóa chất hay mùi hàng cũ trước khi xếp gạo.
- Phủ bạt kín hoặc dùng xe thùng kín, nhất là khi trời mưa.
- Xếp bao đều, không để bao tiếp xúc trực tiếp sàn ẩm, có lót pallet hoặc tấm lót.
- Đếm số bao khi xếp và khi giao, ghi vào biên bản có chữ ký hai bên.
- Canh giờ xe tới cảng theo giờ đóng hàng vào container, tránh để gạo nằm ngoài trời lâu.
Với gạo từ các tỉnh miền Tây ra cụm cảng phía Đông, cao tốc Bến Lức - Long Thành thông xe toàn tuyến từ ngày 01/10/2026 giúp xe đi tránh nội đô TP.HCM. Hàng gạo đi thị trường Trung Quốc bằng đường bộ có thể dùng tuyến vận chuyển Việt Trung qua các cửa khẩu phía Bắc.
Chọn phương án vận chuyển gạo xuất khẩu phù hợp
Tùy khối lượng và điểm đi, doanh nghiệp có thể kết hợp nhiều hình thức. Lô lớn từ nhà máy ra cảng nên dùng xe nguyên chuyến để chủ động giờ đóng container. Gạo mẫu, gạo đóng túi nhỏ gửi khách hàng hoặc đối tác có thể đi vận chuyển ghép hàng để tiết kiệm chi phí.
Khi mùa vụ thu hoạch và xuất khẩu dồn dập, xe tải chở gạo ở miền Tây thường khan. Đặt xe sớm và thống nhất lịch giao với cảng giúp lô hàng không bị lỡ chuyến tàu.
Ngoài đường bộ, nhiều doanh nghiệp miền Tây vẫn dùng sà lan để chở gạo khối lượng lớn theo đường sông về cảng. Xe tải có lợi thế linh hoạt, giao thẳng từ kho tới bãi container và phù hợp các lô cần đóng hàng gấp. Kết hợp hai phương thức theo từng lô giúp doanh nghiệp vừa tối ưu chi phí vừa giữ được tiến độ giao hàng cho khách.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư 65/2026/TT-BCT hướng dẫn nghị định nào?
Thông tư 65/2026/TT-BCT quy định chi tiết một số điều của Nghị định 365/2026/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu gạo, có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.
Khi nào bắt đầu đánh giá tín nhiệm thương nhân xuất khẩu gạo?
Việc đánh giá mức độ tín nhiệm thực hiện từ ngày 01/01/2028. Trước đó, chỉ tiêu hợp đồng tập trung được chia đều cho các thương nhân đủ điều kiện.
Muốn xuất khẩu gạo cần điều kiện gì về kho và xay xát?
Thương nhân cần có ít nhất một kho chuyên dùng chứa thóc, gạo và một cơ sở xay xát đáp ứng quy định về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.
Philippines chiếm bao nhiêu phần gạo xuất khẩu của Việt Nam?
Trong 9 tháng năm 2026, Philippines tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm khoảng 40,9% lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam.
Liên hệ Vận tải Việt Nam Quyết Thắng
Vận tải Việt Nam Quyết Thắng nhận chở gạo từ kho, nhà máy xay xát ra cảng với xe phủ bạt kín, biên bản giao nhận đầy đủ số bao và khối lượng. Gọi 0911 165 286 để đặt xe vận chuyển gạo xuất khẩu cho mùa cuối năm.
